Van appels tot Szechuanpeper: Katja (26) uit Utrecht begint eigen voedselbos

© Aardpeer
Utrecht - Het duurt nog even voor je er appels en Chinese mahoniebladeren en -takken vindt, maar de Utrechtse Katja Zweerus start haar eigen voedselbos. Samen met drie anderen heeft ze een stuk grond net onder Arnhem gekocht, waar buurtbewoners en sterrenchefs straks terecht kunnen.
Voor de 26-jarige Katja is het een droom die uitkomt. Naast hun huis in Utrecht hadden haar ouders ook een oude boerderijwoning vlakbij Gouda, "een heel natuurterrein met boomgaard en moestuin". Daar ontstond de liefde voor de natuur, tijdens haar master werd dat een liefde voor voedselbossen. "Tijdens mijn studie kwam ik steeds meer in aanraking met duurzaamheid en met voedselbosbouw als erkende landbouwmethode."
Tijd voor actie, dacht ze na haar afstuderen. "Leuk, zo'n academisch papiertje, maar ik wilde ook wat doen." En dus ging ze samen met Simon, Wytze en Sacha op zoek naar een plek om haar droom te verwezenlijken. Dat bleek lastig, want hoe kom je als net afgestudeerde student aan dure landbouwgrond?

'Veer in onze reet'

Uiteindelijk bood Gelderland uitkomst. De buurprovincie wilde een voedselbos en zocht enthousiastelingen die dat wilden opzetten. Het viertal diende een plan in, deed een bod en kreeg het stuk grond in het noordelijkste puntje van Park Lingezegen.
"Een ander project had zelfs een ton meer geboden, maar de provincie was zo overtuigd van ons plan dat wij het tóch kregen. Dat was natuurlijk een extra veer in onze reet van de provincie."
Grond gevonden, nu nog een bos laten groeien. Maar dat duurt wel even, legt Katja uit. "Pas in de winter gaan we planten, dan is de grond het best. Na vier of vijf jaar is de eerste oogst, maar is het bos nog lang niet af. Een bessenstruik groeit bijvoorbeeld veel sneller dan een notenboom."

Gastronomisch bos

Uiteindelijk moet het bos uit drie delen gaan bestaan: "het ontmoetingsbos, het gastronomisch voedselbos en het rationale voedselbos", somt Katja op.
Het ontmoetingsbos is er vooral voor buurtbewoners. Zij kunnen een abonnement nemen en dan zelf pruimen, appels, walnoten, kastanjes en nog veel meer plukken. Dat bos bestaat uit vier vlakken, één voor elk seizoen. "Omdat het in de voedselbosbouw belangrijk is dat je het systeem met rust laat. Op deze manier kan ieder deel negen maanden per jaar herstellen."
Dan is er ook een bos speciaal voor restaurants. "Met minder bekende soorten met bijzondere smaken, zoals Szechuanpeper, Chinese mahonie (ook wel uiensoepboom genoemd) en Japanse gember." Voor dit deel zijn al wat enthousiaste afnemers gevonden, zoals tweesterrenrestaurant De Nieuwe Winkel in Nijmegen. "Daar zijn we gaan eten en de chef zei al meteen: 'maak je geen zorgen, ik neem alles af'. En hij gaat ook helpen met welke planten zij daar graag hebben."
Het derde en laatste bos noemt Katja het rationele bos. Daar wordt alles in strakke rijen geplant, zodat je efficiënter kan oogsten. "Als het groeit, wordt het alsnog echt een bos, maar de oogst gaat sneller." Ook hier zijn al gegadigden voor de oogst, laat Katja weten. "Een bierbrouwerij en ook een online supermarkt zijn geïnteresseerd."

Pluklessen

Katja is de komende jaren dus wel zoet met het voedselbos. Want ook na het aanplanten is er nog genoeg te doen. Zo gaat zij of één van de andere initiatiefnemers bij elke abonnementhouder de eerste paar keer mee plukken. "Zodat je ze leert kennen, maar ook om ze te leren welke planten het zijn, wat je kan oogsten en hoe. De meeste mensen hebben daar nul ervaring mee." Dat betekent veel werk, want de voedselbosboeren rekenen op zo'n honderd abonnementhouders.
En dat allemaal naast haar reguliere baan, want Katja werkt ook als consultant biodiversiteit. Drie dagen in de week, sinds kort. "Het doel is niet om alle vier een full-time inkomen uit het bos te halen. Bovendien lijkt de afwisseling me ideaal. Op deze manier kan ik ook nog twee tot vier dagen aan het bos besteden."