Schaken bezig aan opmars onder basisscholieren: 'Bij normale clubs zijn kinderen vaak bijzaak'

© RTV Utrecht / Jasper Witte
Utrecht - Geen voetbal of hockeysticks, maar pionnen, lopers en paarden. Ruim 150 kinderen, vergezeld door bijna evenveel ouders, kwamen vandaag naar het Schoolschaakkampioenschap in Utrecht. Basisschoolleerlingen uit Utrecht, Vleuten, De Meern en Haarzuilens streden op het schaakbord om de titel én een ticket voor het regiokampioenschap.
Schaken maakte een paar jaar geleden een flinke populariteitsstijging door. Bordspellen waren populair tijdens de coronalockdowns. Schaken kreeg nog een extra boost door de populaire Netflixserie 'The Queen's Gambit'. Ook op scholen wordt steeds meer geschaakt; en dan kan een schoolschaakkampioenschap natuurlijk niet ontbreken.
In de aula van het Leidsche Rijn College rennen de kinderen vrolijk in de rondte, maar in de lokalen waar gespeeld wordt is het muisstil. Bij de ervaren spelers klinkt alleen het tikken van de schaakklok - de beginners spelen zonder. Ouders kijken door ramen en deuren mee vanaf de gang, maar bemoeien zich er niet mee.

Clubs

Hoewel het een scholenkampioenschap is, wordt het georganiseerd door de Utrechtse schaakclubs. De stad kent zes clubs, waarvan bij drie ook kinderen spelen. Dat zijn Moira-Domtoren, Oud Zuylen en Magnus Leidsche Rijn. Zij organiseerden dan ook het toernooi.
Omdat er per school wordt meegedaan is lang niet iedere deelnemer lid van een schaakclub. Volgens organisator Bas van Esch is het voor veel kinderen dan ook hun eerste aanraking met schaken in sportvorm. “Iedereen die mee doet kan schaken, maar heel veel kinderen ontwikkelen hier hun passie voor de sport.”
Volgens van Esch draagt vooral het competitie-element daar aan bij. “Je merkt dat je beter bent dan anderen, maar komt ook tegenstanders tegen die beter zijn dan jij. Dat daagt uit, het is een mooi opstapje naar de schaakclub.”

Jeugd

Na afloop van het kampioenschap zien de verenigingen dat terug in nieuwe inschrijvingen, maar helaas kan niet iedereen gelijk beginnen. Van Esch is ook bestuurder bij Magnus Leidsche Rijn, een club waar alleen jeugd speelt. Magnus heeft 170 leden en nog eens honderd aspirant-schakers op de wachtlijst. Dat er een wachtlijst is, komt vooral door een gebrek aan trainers. Kinderen waarvan de ouders ook trainer worden, krijgen daarom voorrang.
Een schaakclub speciaal voor kinderen is volgens Van Esch belangrijk voor de sfeer. “Bij normale schaakclubs zijn de kinderen vaak een beetje een bijzaak. De volwassen afdeling is leidend.” De jeugd mag dan maar tot ongeveer 20.00 uur schaken. “Dan komen de 60-plussers binnen die de kinderen maar wat lawaaierig vinden. Het is geen goede omgeving om het schaken aan kinderen te leren.”
Op het schoolschaaktoernooi in de aula van het Leidsche Rijn College heerst opperste concentratie