'Utrechtse binnenstad wordt nog drukker met uitstootvrij vervoer'

© RTV Utrecht / Iris Tasseron
Utrecht - Het gaat druk worden in de binnenstad van Utrecht als emissieloos vervoer verplicht is. Dat vrezen ondernemers en vervoerders in de binnenstad. 1 januari 2025 moeten alle nieuwe busjes en vrachtwagens in de binnenstad uitstootvrij zijn, maar de elektrische wagens zijn te zwaar voor het wervenstelsel. Dus zal je met kleinere wagens moeten rijden en dat betekent vaker heen en weer.
Het is nog donker zo vroeg in de ochtend. Tom Broekman staat voor zijn bouwplaats. Hij is zijn winkel aan de Lange Elisabethstraat in Utrecht aan het verbouwen. Alleen de gevel staat nog overeind en de vloeren van de begane grond én de eerste verdieping zijn onlangs gestort. "Na tien jaar ontwikkelen begint het nu eindelijk van de grond te komen."
Verbouwen in het centrum van Utrecht
Een klein elektrisch voertuigje, een zogeheten wiellader, rijdt heen en weer om de lange aanhanger er achter goed te kunnen draaien. Op het Vredenburg een paar honderd meter verderop staat een vrachtwagen met lange stalen balken op de oplegger. Die moeten met die aanhanger binnen een paar uur op de bouwplaats liggen.
"Het is wel gedoe", legt Broekman uit. "Vooral logistiek hebben we veel problemen. We zitten met de aslastbeperking, we zitten met venstertijden, we moeten rekening houden met de markt op het Vredenburg en het pand staat in een voetgangersgebied. Kortom het is een hele uitdaging en dat brengt meer kosten mee. Ik ben hierdoor zo'n 400.000 euro meer kwijt."

Drukte in de stad

"Het doel van de zero-emissie kunnen we in 2025 zeker in Utrecht halen, maar dat leidt wel tot meer verkeersbewegingen." Dat zegt Wim Pot directeur van Pot verhuizingen/logistiek. Hij heeft al veel elektrische vrachtwagens die klein genoeg zijn om het centrum van Utrecht in te komen, maar helaas zijn de wagens te zwaar om over de werven te mogen rijden. Pot: "Dat betekent dat je met halve voertuigen gaat rijden, dus dan krijg je twee keer zoveel vervoersbewegingen."
Veel ondernemers in de binnenstad maken zich zorgen over hoe ze hun winkels en horecagelegenheden moeten bevoorraden als het een emissieloze zone wordt. Jan Hagenouw is van Centrum Management Utrecht, de ondernemersvereniging. Hij heeft jaren geleden meegedacht over het plan om uitstootvrij te vervoeren vanaf 2025. "We zijn niet tegen emissieloos vervoer, maar toen we die afspraken maakten met de gemeente wisten we nog niet dat de werven zo slecht zijn."
Er moet gedegen onderzoek komen naar wat nou de werkelijke belasting kan zijn op de kelders
Wim Pot, Pot verhuizingen/distributie
Hagenouw voorziet problemen met de bevoorrading van de winkels. "Die kleinere elektrische busjes zijn veel zwaarder dan dieselbusjes en je kunt er minder in vervoeren. Je gaat dus veel meer vervoersbewegingen krijgen en daarmee gooi je het kind met het badwater weg." Die zorgen zijn niet nodig denk wethouder Oosters van Utrecht. "We zien dat het overgrote deel van de bestelbussen in de stad één op één weer in de stad zouden kunnen rijden, ondanks dat ze wat zwaarder zijn. Dan vallen ze nog steeds in de goeie categorie. Dat gaat echt om 95 procent van het vervoer."

De aslastbeperking moet onderzocht worden

De gemeente bepaalde dat de aslast niet meer mag zijn dan 2 ton (2000 kilo). Zit je daarboven dan krijg je een bekeuring. "Dat gewicht is bepaald door een vinger in de lucht te steken en dan nat te maken en kijken waar de wind vandaan komt. Zo is die 2 ton tot stand gekomen. Maar dat is niet wetenschappelijk onderbouwd", zegt logistiek vervoerder Pot.
"Die maximale asbelasting is wel degelijk goed onderzocht", reageert wethouder Oosters. "We zien toch echt dat die 2 ton aslast een veilig gewicht is voor het wervenstelsel. Het laatste wat we willen is dat die mooie werven in Utrecht in gevaar komen."
Pot ziet ook het belang van het beschermen van de werfkelders. "Wij vinden net als de gemeente dat je voorzichtig moet omgaan met het wervenstelsel. Maar er moet wel een gedegen onderzoek komen naar wat nou de werkelijke belasting kan zijn op de kelders."
Deze week liet de gemeente Utrecht weten dat vrachtwagens en standhouders vanaf 2025 een ontheffing krijgen voor de binnenstad. Die kunnen dus ook volgend jaar gewoon het centrum van Utrecht in om winkels te bevoorraden. Eva Oosters: "Heel veel voertuigen zijn nog niet op de markt, zoals grotere elektrische vrachtwagens. Daar moeten we dus nog op wachten. We willen niet dat de wetgeving voor mensen zo'n groot risico wordt dat het uiteindelijk misschien wel tot een faillissement kan leiden."

Ondernemers zijn bezorgd

"We kunnen heel veel zorgen wegnemen bij ondernemers", aldus wethouder Oosters. "Als er bijvoorbeeld nog meer lokale ontheffingen nodig zijn dan gaan we die ook echt invoeren. Dus we willen echt samen met ondernemers kijken hoe we er uit komen en tegelijkertijd toch die doelen halen en dat kan samen. Daar geloof ik echt wel in."
Aan de aslastbeperking gaat volgens de wethouder niet meer getoornd worden. Dat het daardoor drukker gaat worden in de stad betwijfelt Oosters. "We verwachten dat er minder vervoersbewegingen zullen zijn, omdat de markt steeds efficiënter wordt en goederen meer gebundeld worden."
Oosters wil verder dat goederen vaker per boot worden vervoerd. "We willen vaste laad- en losplekken aan de rand van de binnenstad voor goederenboten. Na onderzoek zijn er nu vier mogelijke locaties hiervoor. De eerste twee locaties zullen dit jaar en volgend jaar gebouwd worden."
"Distributie over water is een hele goeie oplossing", zegt vervoerder Pot. Hij maakt wel een kanttekening. "Dat lukt alleen als je rechtstreeks vanaf het water in het pand kan komen waar je de goederen moet lossen. En dan gaat het misschien over maar 5 procent van de bedrijven in de binnenstad."
Op het bouwterrein van Tom Broekman blijft het voorlopig nog hard doorwerken en creatief zoeken naar manieren om het pand af te krijgen. Het is inmiddels licht en acht stalen balken liggen in het pand. "Ik hoop dat het in augustus dit jaar eindelijk af is. Dit is wel het laatste project dat ik nog doe", zegt Broekman met een glimlach.

Transport Logistiek Nederland, de overkoepelende organisatie van distributeurs, is overigens redelijk positief over de haalbaarheid van uitstootvrij vervoer in de binnensteden. Een woordvoerder zegt: "Utrecht heeft als bijzondere omstandigheid een aslastbeperking in bepaalde delen van het centrum, wat betekent dat elektrische bestelbussen daar niet kunnen rijden. Er zijn wel alternatieve emissievrije vervoersmogelijkheden. Denk aan het gebruik van elektrische bakfietsen." Dat het dan mogelijk drukker wordt kun je voorkomen door efficiënter te vervoeren vindt de transport organisatie.