IJslandse Hanna ziet hoe het huis van haar zus door lava bedreigd wordt

© Icelandic Civil Protection via AP / ANP
Utrecht - De IJslandse Hanna Pétursdóttir zat de afgelopen dagen thuis in Utrecht met grote ogen te kijken naar de livestream van het bedreigde dorp Grindavik. Haar zus woont er en het huis van haar nichtje staat wel heel dichtbij de lavastroom die al zeker drie huizen te pakken kreeg.
"Zondagochtend zag ik toevallig een berichtje van mijn tante op Facebook: Het is weer begonnen", zegt de textielontwerpster, die woont in Oog in Al. "Dan ga je meteen kijken online en dan heb je zo'n mooi beeld vanuit vier verschillende hoeken. Dat stond bij ons groot op de televisie en dan zit je toch gebiologeerd te kijken."
Niet veel later zag ze de lava vlak bij het spiksplinternieuwe huis van haar nichtje, die later ook wel zei dat ze dacht dat haar woning eraan ging. Gelukkig kwam het niet zo ver en is de situatie in het dorp inmiddels ook weer wat gestabiliseerd. Maar zondag zag het er net na de uitbarsting slecht uit, toen de lava naar de rand van het dorp kroop.

Voorzichtig appen en bellen

Dan ga je eerst voorzichtig appen, zegt Pétursdóttir, en dan later toch ook maar bellen. "Dan merk je al snel hoe heftig het is. Vooral omdat het nu ook zo dichtbij is gekomen. Tot nu toe bleef het vuur op redelijke afstand, ook al waren de scheuren al in het dorp gekomen, maar er was nog geen lava. Nu wordt het voor veel mensen nog moeilijker om te overwegen of ze ooit nog weer terug willen gaan."
Op zich zijn ze in IJsland wel wat gewend en trekt een uitbarsting doorgaans ook veel mensen die even een kijkje of een foto willen nemen. Maar in Grindavik was het al een tijdje stil. Het dorp, ten zuiden van de hoofdstad Reykjavik, ligt op een aardscheur van zo'n 15 kilometer lang en onder het dorp heeft de magma zich opgehoopt.

Ontruiming

Grindavik werd in november al ontruimd vanwege de dreigende vulkaanuitbarsting. Enkele van de 4000 inwoners waren rond de jaarwisseling kort weer terug, waaronder ook Hanna's nichtje, de dochter van haar oudste zus. "Van haar heb ik ook gehoord dat ze wakker werd van aardbevingen. En toen dacht ze: nu is het klaar. Ik ga hier weg."
De meeste mensen hebben volgens Pétursdóttir wel onderdak gevonden, maar het blijft behelpen. Haar zus zit nu bijvoorbeeld op de vierde verdieping van een driekamerflat in de stad, met haar man, gehandicapte zoon en een hond. "Dat is een hele nieuwe werkelijkheid. De hond vindt het echt vreselijk, als hij boven komt, gaat hij direct in de badkamer liggen." Maar of ze ooit teruggaan, dat is nu de grote vraag voor veel bewoners van het vissersdorp. "Die gedachte speelt bij steeds meer mensen: willen we nog wel terug? Want dit komt wel echt heel dichtbij en het is écht gevaarlijk."

Ik leef hier met ze mee

Pétursdóttir en haar andere zus die ook in Utrecht woont, volgen het nieuws nog altijd op de voet. De IJslandse autoriteiten zeggen dat het directe gevaar nu wat is afgenomen, maar er stroomt nog steeds lava naar de oppervlakte, ook al gaat dat mogelijk om kleinere hoeveelheden.
En er wordt nog altijd rekening gehouden met nieuwe uitbarstingen, nieuwe aardschokken en de infrastructuur rond het dorp heeft ook een flinke tik gehad. "Ik leef hier met ze mee. Ook al zijn het spullen, maar het zijn ook herinneringen en je hele thuis. Stel je maar eens voor dat je ineens je hele huis kwijt bent. Het is echt een gekke situatie."