40 jaar 'In het donker', op pad met toetsenist van Kadanz Kees van den Berg

Kadanz
Kadanz © Kees van den Berg
Utrecht - Kadanz is een Utrechtse Nederpopband uit de jaren 80. Dit jaar is het 40 jaar geleden dat 'In het donker' een hit werd. Mede-oprichter Kees van den Berg woont nog steeds in Utrecht. Naast Kadanz speelt de strijd voor homo-emancipatie een grote rol in zijn leven.
Utrechter Kees van den Berg was toetsenist van Kadanz
In het donker zien ze je niet
Als je zwijgt dan horen ze je niet
Dus hou je adem nu maar in en stik niet
40 jaar geleden schreef de zanger van Kadanz deze woorden voor het nummer 'In het donker' en ze zijn nog steeds actueel. Kees van den Berg: "De inspiratie is gekomen door de situatie in Polen op dat moment, toen Lech Walesa leider van de vakbond was. Er werd veel gedemonstreerd en dat dreigde uit de hand te lopen, in een burgeropstand. Nu is natuurlijk ook van alles aan de hand in de wereld, dus het is eigenlijk een tijdloos nummer."

Uit de kast

De situatie in Polen was niet de enige reden dat het nummer werd opgepikt. "Het werd ook wel gebruikt door mensen die uit de kast kwamen bijvoorbeeld. Want cabaretgroep Spitsroeden waar wij inzaten was een flikkercabaret. 'Als je zwijgt dan horen ze je niet, hou je adem in maar stik niet' was een soort motto waar je je aan vast zou kunnen houden, zo werd het ook wel opgevat." Ook voor Kees is het een hele stap om uit de kast te komen: "Het was voor mij in mijn puberteit wel duidelijk dat ik niet op meisjes viel. Daar kon ik toen helemaal niet over praten. Ik zat op een christelijke school waar het ook moeilijk viel natuurlijk. Dus ik heb dat heel lang niet kunnen uiten. Dat is pas gekomen toen ik naar de sociale academie ging, de Horst in Driebergen. Dat was toen een hele vrije opleiding en daar waren ook meer mensen zoals ik. Dat was heel fijn.
Kees in de jaren 80
Kees in de jaren 80 © Kees van den Berg
Tijdens zijn studie komt Kees bij het COC terecht om er lotgenoten te ontmoeten, het was een veilige plek. Jeugdvriend Frans Bakker komt daar ook en voor de opening van het nieuwe COC pand treden ze op met hun kersverse cabaret Spitsroeden. Leden van het cabaret waren actief bij het COC en zetten zich in voor homo-acceptatie, wat in die tijd hard nodig was. Het cabaret bestond uit scherpe teksten en liedjes en zo stonden ze met Spitsroeden op de barricade.: "Ik weet nog de eerste keer dat we optraden. Frans Bakker kwam bloot op en zei: 'wat is een flikkercabaret zonder confronterend bloot. Waar zit nou die hetero die voor mijn pik zijn ogen sloot.' En bij dat allereerste optreden zaten mijn vader en moeder ook in de zaal en die zeiden: ik vond het heel leuk maar moest dat nou, dat aan het begin. Ik zei, ja dat moest." In de loop van de tijd hebben de teksten van de liedjes steeds minder een homo-karakter, het worden popsongs. Er worden een paar andere muzikanten bij gezocht en zo ontstaat Kadanz.

In de schaduw van de Dom

Naast Kadanz blijft Kees zich inzetten voor homo-emancipatie en dat doet hij nog steeds. Nu vormt hij een muziekduo met Ingeborg Hornsveld en brengen ze luisterliedjes met een roze tintje. Zoals het nummer '1730 In de schaduw van de Dom'. "Dat gaat over de homovervolging die begonnen is in Utrecht. Hier zijn toen vreselijke vonnissen geveld en mensen gewurgd. Dat heeft toen tot gevolg gehad dat er heel veel vervolging kwam in Europa. Nu zijn we gelukkig verder. Het liedje eindigt met een mooie zin: 'We zitten op een bankje aan de zonkant van de Dom en iedereen lacht naar ons.' Dat is zoals het we het graag willen zien natuurlijk."

Dit verhaal komt uit het programma Route C, het cultuurprogramma van RTV Utrecht. De eerste uitzending is elke donderdag rond 13.00 uur en het programma wordt daarna elk uur herhaald.