GroenLinks en PvdA willen gemeentelijke belastingen van Utrechters met laag inkomen kwijtschelden

© RTV Utrecht / Marc van Rossum du Chattel
Utrecht - Samenwonende Utrechters met een inkomen op bijstandsniveau die tot 15.000 euro op de bank hebben, hoeven binnenkort geen gemeentelijke belastingen meer te betalen als het aan PvdA en GroenLinks ligt. Zij dienen een voorstel in bij de gemeenteraad om de zogenoemde vermogenstoets voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen fors te verhogen.
Op dit moment kunnen minima een beroep doen op kwijtschelding van de gemeentelijke lasten, zoals riool- en afvalstoffenheffing. Dan mogen deze minima echter niet te veel spaargeld hebben. Voor een alleenstaande ligt die grens op 3.275 euro. Afhankelijk van de samenstelling van het huishouden kan dat oplopen tot 4.350 euro.

Bijstandsuitkering

Maar er is nog een wet die rekening houdt met het vermogen van een huishouden. En dat is de participatiewet, die regelt onder andere wie in aanmerking komt voor een bijstandstuitkering. En daar ligt die zogenoemde vermogenstoets veel hoger. Voor een alleenstaande is de grens 7.605 euro en voor samenwonenden 15.210 euro.
PvdA en GroenLinks pleiten er al jaren voor om die twee grenzen gelijk te leggen. Zij pleiten de participatiewet als uitgangspunt te nemen, omdat dat gunstiger is voor mensen met een laag inkomen.
Juridisch gezien moeten wij echter constateren dat het initiatiefvoorstel in strijd is met de wet
Wethouder Susanne Schilderman (D66)
Een van de indieners van het voorstel is Rick van der Zweth (PvdA). "De bestaanszekerheid van veel mensen staat onder druk”, zegt de fractievoorzitter. “In Utrecht zie je dat extra. En als je een beetje spaart, wordt dat gelijk afgestraft.” Hij vindt dat je mensen juist moet stimuleren om een appeltje voor de dorst te hebben. Volgens de PvdA-er is het extra problematisch als mensen een auto nodig hebben voor hun werk. Die auto telt namelijk mee bij de vermogenstoets. Als de auto bijvoorbeeld ruim 3.000 euro waard is, mag je geen geld meer op de bank hebben als je kwijtschelding wilt voor gemeentelijke belastingen.

Kapotte wasmachine

“Dat appeltje voor de dorst heb je nodig als je wasmachine kapot gaat, maar ook als je onverwachte zorgkosten hebt”, aldus Van der Zweth. Het Nibud noemt 6500 euro voor alleenstaanden en 10.000 euro voor een gezin met twee kinderen als globale richtlijn.
En dus komt Van der Zweth, samen met GroenLinks, met een voorstel om de grens voor minima in de gemeente Utrecht op te trekken. Dat levert één groot probleem op: het mag niet van de wet. En dus is de kans groot dat de minister er een stokje voor steekt. Om die reden raadt wethouder Susanne Schilderman (D66) het voorstel dan ook af. "Wij begrijpen de poging van de indieners om deze kwijtscheldingsgrens in Utrecht gelijk te trekken. Juridisch gezien moeten wij echter constateren dat het initiatiefvoorstel in strijd is met de wet. Zolang de wet niet gewijzigd is, zal dat zo blijven”, schrijft de wethouder aan de raad.

Knuppel in hoenderhok

Ook de BghU is tegen. Dat is een samenwerkingsverband van een aantal gemeentes, die zorgt voor het innen van de lokale belastingen. “De directeur van de BghU laat weten dat zij in principe geen medewerking zal verlenen aan besluiten die in strijd zijn met de geldende wetgeving”, is te lezen in gemeentelijke stukken.
Dat het tegen de wet in gaat, stoort Van der Zweth niet. “We hebben het liefst dat de rijksoverheid dit regelt. Maar nu ze dat niet doen vinden wij het geen probleem om de knuppel in het hoenderhok te gooien.” Hij hoopt daarmee de discussie een nieuwe impuls te geven.
Het lijkt het erop dat een meerderheid van de raad het voorstel zal aannemen en dan moet wethouder Schilderman het voorstel uitvoeren. De kans bestaat dan dat de minister ingrijpt en de regeling verbiedt. Maar de indieners verwachten dat het zover niet komt, ze vermoeden dat de minister de regeling zal gedogen, en dat vervolgens later de wet wordt aangepast en gelijkgesteld wordt naar het Utrechtse model.

Kosten onbekend

Volgens Van der Zweth gaat de nieuwe regeling de gemeente weinig tot niets kosten, als een deel van de inwoners minder riool- en afvalstoffenheffing gaat betalen, gaat de rest van de stad automatisch iets meer betalen. 'Ik heb geen idee hoeveel mensen voor de nieuwe regeling in aanmerking komen, dus we kunnen ook niet zeggen, met hoeveel de heffingen voor de rest van de stad omhoog gaan”, aldus Van der Zweth.