Antoinette schreef thriller over misstanden in het UMC: 'Eigen ervaring zette me aan het denken'

© Antoinette Kalkman
Utrecht - Schrijver Antoinette Kalkman schreef een thriller op basis van haar ervaringen in het UMC Utrecht. Haar dochter onderging daar in 2015 deels een behandeling. Onderzoeksjournalisten van Zembla brachten dat jaar grote misstanden op dezelfde afdeling aan het licht.
"Als je niet mondig bent in Nederland, krijg je niet de juiste zorg. En dat is een groot probleem." De dochter van Antoinette Kalkman was ernstig ziek en werd behandeld in het UMC Utrecht. Terwijl zij werd behandeld, kreeg Kalkman een ongemakkelijk gevoel. Op goed geluk vroeg ze een second opinion aan en kon ze terecht in het Radboud Ziekenhuis in Nijmegen.
Tijdens de zoektocht naar de beste behandeling voor hun dochter verscheen de Zembla-documentaire over medische fouten op de afdeling waar hun dochter eerst lag. "Wij zijn ontkomen aan misschien wel een heel ernstig noodlot voor onze dochter."

Minder geluk

Inmiddels gaat het weer goed met Kalkmans dochter. Ze is tevreden over de behandeling in het Radboud. Toch zetten de medische missers die in Zembla aan het licht kwamen haar aan het denken. "Ik kan niet anders dan in mijn handen knijpen dat ik een overstap heb gemaakt, maar ik besef ook dat andere ouders minder gelukkig zijn geweest. Daarom heb ik deze thriller geschreven, om de problemen die ik heb kunnen ontlopen, toch aan het licht te brengen."

In de periode 2015-2018 ging veel mis op de KNO-afdeling van het UMC Utrecht. Het journalistieke onderzoeksprogramma Zembla wijdde er destijds een driedelige documentaire aan, waar een angstcultuur op de KNO-afdeling aan het licht kwam. Volgens Zembla werd de patiëntveiligheid in gevaar gebracht en zijn dodelijke calamiteiten niet gemeld aan de Inspectie voor de Volksgezondheid.

De witte jas heeft gelijk

Volgens Kalkman zijn er verschillende redenen om niet zomaar tegen een dokter in gaan. "Afkomst, leeftijd, cultuur. Of het zit niet in je aard. Waar het om gaat is dat deze mensen denken: als de man of vrouw in de witte jas het zegt, zal het wel kloppen. Terwijl dat niet altijd zo is."
Dit zorgt volgens de schrijver voor ongelijkwaardige zorg. Volgens Kalkman moet het hele systeem daarom op de schop. "Zo heeft de zorgverzekeraar veel te veel invloed. Gaan zorgmedewerkers aan de administratieve rompslomp ten onder. En door de enorme druk in de zorg, moeten mensen vechten om bovenaan te komen."
Voor Kalkman is het belangrijkste is dat de marktwerking in de zorg stopt. Zelf is Kalkman lang ondernemer geweest. "Dus ik ben niet wars van marktwerking in het algemeen, maar wel in de zorgsector." Zo stelt Kalkman de vragen: "Wat doet het met een arts als zijn maatschap wordt betaald door de farmaceutische industrie? En hoeveel invloed heeft het als zorgverzekeraars medebepalend zijn voor de budgetten van een ziekenhuis? Als geld een belang speelt, worden er andere keuzes gemaakt. Die niet in het belang zijn van de patiënten."
Naast haar eigen belevingen zag Kalkman in haar eigen familie al de nodige zorg-rompslomp. Zoals haar vader die vroeger werkte als orthopedisch instrumentenmaker bij het revalidatiecentrum op de Hoogstraat. "Als hij aan het eind van het jaar nog budget over had, ging hij zoveel mogelijk instrumenten bestellen, terwijl hij die niet per se nodig had. Dit omdat hij anders het jaar daarop een lager budget kreeg. Dat is een hele kromme benadering."
Met haar psychologische thriller Uitgedokterd hoopt Kalkman mensen aan het denken te zetten. Onder andere bij het UMC, waar ze haar boek naartoe heeft gestuurd. Ze benadrukt dat het om fictie gaat. "Het moet een spannende pageturner zijn. Ik hoop dat het mensen aan het denken zet, maar ook dat mensen er plezier aan beleven."