Flexwoningen in Utrecht weer vertraagd, maar één schuldige is er niet

© RTV Utrecht / Marc van Rossum du Chattel
Utrecht - Aan de gemeenteraad ligt het niet, net zo min aan woningcorporatie Woonin. En aan de vele woningzoekenden al helemaal niet. De komst van tijdelijke woningen in de stad Utrecht wordt door vrijwel iedereen toegejuicht. Maar ondanks dat enthousiasme bracht wethouder De Vries de gemeenteraad deze week een wrange boodschap: het gaat weer langer duren voordat deze woningen er ook echt komen op meerdere plekken in de stad. Onder andere een financiële kwestie, aldus De Vries. Waarom is het zo moeilijk?
De komst van het aantal tijdelijke woningen in de stad is flink naar beneden bijgesteld. Waar wethouder Dennis de Vries vorig jaar nog sprak over 1000 tijdelijke woningen per jaar tot 2026, komt het nu neer op 1050 woningen in totaal tot en met 2025.

Waar komen de tijdelijke woningen?

Aan de Pagelaan in Utrechtse wijk Hooggraven hoopt de gemeente containerwoningen om te bouwen tot flexwoningen, zo'n 280. Daar in de buurt moeten op het Befu-terrein 135 woningen komen. Hoewel de gemeente eerder hoopte daar wel 250 tijdelijke woningen neer te zetten. In de wijk Lunetten zou er in het gebied 'Tussen de rails' nog 200 woningen moeten komen, 100 minder dan verwacht. Op de Wetering-Zuid in Leidsche Rijn zouden 500 woningen komen, maar dat worden er nog 149 omdat het ziekenhuis St. Antonius de grond eerder dan gedacht nodig heeft. In de Utrechtse wijk Overvecht staan er nog 35 tijdelijke woningen op de planning. En in 2025 hoopt de gemeente bij het Science Park zo'n 250 tijdelijke woningen neer te zetten, maar die optie moet nog verkend worden met de Universiteit.

Deze tijdelijke woningen zouden de druk op de woningmarkt flink moeten verlichten. Daar zijn experts het over eens. Het is een woonoplossing die relatief snel en goedkoop kan worden gerealiseerd, meent ook de Rijksoverheid. In de aanleg zijn de woningen duurzaam en circulair. Het wordt gezien als toegankelijke en betaalbare huisvesting voor bijvoorbeeld studenten, alleenstaanden, statushouders, jongeren en arbeidsmigranten.
Er zijn veel partijen betrokken bij het optuigen van flexwoningen. De gemeente moet de locatie aanwijzen waar woningen komen, en is vaak eigenaar van de grond. Dan is er een projectontwikkelaar die de woningbouw mogelijk maakt. Deze projectontwikkelaar is afhankelijk van aannemers en leveranciers om die woningen ook daadwerkelijk op de juiste plek te krijgen. En dan komt een partij als Woonin in beeld, een woningcorporatie. Die gaan de woningen verhuren.

Redenen van uitstel

Waarom de projecten in Hooggraven vertraging oplopen? Leveringsproblemen en geld lijken de belangrijkste oorzaken. De Vries: "In het geval van de Pagelaan zijn financiële tegenvallers de reden voor vertraging. Die tegenvallers worden vooral veroorzaakt door stijgende bouw- en rentekostenstijgingen. Er wordt door alle partijen hard gewerkt aan een oplossing, zodat de afbouw alsnog zo snel mogelijk kan starten. Bij het Befu-terrein heeft de levering van de units gezorgd voor vertraging. Door drukte bij de ontwikkelaar is de start bouw uitgesteld naar februari 2024."

Gemeenteraad is verbaasd

De Utrechtse gemeenteraad verbaast zich over de gang van zaken. Raadslid Rik van der Graaf van de ChristenUnie zegt dat het ontbreekt aan politieke daadkracht om de woningnood op te lossen. "Mensen belanden op straat, mensen kunnen niet doorstromen en belanden in onveilige situaties." Hij benadrukt dat hij de woningen dit jaar geplaatst wil hebben. "De gemeenteraad is akkoord, daar ligt het zeker niet aan."
Van der Graaf snapt niet dat het zo moeizaam gaat. "De urgentie lijkt er niet te zijn in het college. Als het een financiële kwestie is, dan wil ik ook weten: hoe veel geld kom je dan tekort en hoe kunnen wij daar (als gemeenteraad) andere keuzes in maken?", zegt hij.
Navraag leert dat financiën niet de enige reden zijn. Een gemeentewoordvoerder laat weten dat ook netcongestie (een vol stroomnet) een probleem is. Daarnaast is het door de gestegen bouwkosten moeilijk om een woningbouwproject van tien tot vijftien jaar – want zo lang moeten de tijdelijke woningen blijven staan – rendabel te maken. Bovendien moet de gemeente nu al nadenken over de vraag wat er na die vijftien jaar met die woningen gebeurt. "We zijn zowel met corporaties als met het Rijk in overleg om de businesscase sluitend te maken", zegt een woordvoerder van de gemeente.
Het stelt raadslid Van der Graaf niet gerust. "Maar dit duurt al zo lang. Het wordt voor mij niet echt duidelijker waarom het niet lukt."