Onnodig verscheuren Gazprom-contract kost gemeenten miljoen, Utrecht wil snel gesprek met Jetten

© RTV Utrecht
Utrecht - Gemeenten hoeven hun energiecontract met Gazprom toch niet te ontbinden, omdat de Europese tak van het Russische gasbedrijf sinds maandag volledig in Duitse handen is. Voor sommige gemeenten, die eerder al hun contract verscheurden en overstapten naar een duurder alternatief, is dat slecht nieuws. Bijvoorbeeld voor Utrecht, voor wie de overstap in totaal elf miljoen euro kost.
Eerder werd bekend dat in ieder geval vier Utrechtse gemeenten elders een nieuw energiecontract afgesloten hadden. Dat gebeurde in de meeste gevallen nadat Rob Jetten, minister voor Klimaat en Energie, gemeenten vroeg Gazprom-contracten op te zeggen. Een verbintenis met een Russisch bedrijf zou in strijd zijn met Europese sanctieregels en de oorlogskas van Poetin spekken.
In onze provincie vonden Eemnes, Nieuwegein, Utrecht en Woudenberg een andere leverancier. Maar nu Gazprom deels in Duitse handen is gevallen is die overstap, vooral financieel gezien, niet handig. Bovendien is de overstap niet meer nodig, omdat Gazprom in Europa niet meer aan Rusland verbonden is, en dus niet meer in het sanctiepakket tegen Rusland valt.

'Moreel appèl'

Volgens een woordvoerder van de gemeente Utrecht is dat goed nieuws voor gemeenten die niet overstapten. "Maar voor gemeenten die dit wél deden, zoals wij, is het wrang."
Nieuwegein ziet de situatie anders. "De vraag van minister Jetten is niet leidend geweest bij het besluit om over te stappen naar een andere energieleverancier. Wij hebben het besluit eerder al genomen op basis van het moreel appèl dat op gemeenten met een Gazpromcontract werd gedaan, kort na het ontstaan van de situatie in Oekraïne. Dat hierna de situatie is veranderd, geeft voor ons geen verandering aan het genomen besluit", licht een woordvoerder toe.

11 miljoen

Voor de overgestapte gemeenten, die met hun nieuwe energiecontract vaak miljoenen meer moeten betalen, wordt mogelijk een oplossing gezocht. Jetten liet vorige maand doorschemeren over een gedeeltelijke compensatie te willen praten. Nieuwegein wil van die mogelijkheid gebruik maken. Tussen 1 oktober en 31 december 2022 betaalt de gemeente met het nieuwe contract ongeveer 145.000 euro meer.
Utrecht ziet de compensatie liever vandaag dan morgen gebeuren. De gemeente heeft te maken met een prijsstijging van maar liefst elf miljoen euro; dit jaar 3,2 miljoen euro en volgend jaar nog eens 7,8 miljoen euro. "We willen snel in gesprek met de minister over compensatie en gaan ervan uit dat dit gesprek niet pas in 2023 is."
De minister zelf verwacht medio 2023 pas duidelijkheid te kunnen geven over de invulling van de tegemoetkoming. Hierop zegt verantwoordelijk wethouder Lot van Hooidonk: "Deze planning is nog ver weg en snel duidelijkheid is wenselijk. Daarom nemen we zowel in VNG-verband (Vereniging van Nederlandse Gemeenten, red) al vanuit Utrecht hierover voortvarend contact op met het ministerie."

Gemeenten moesten van Jetten aanvankelijk voor oktober al overstappen naar een nieuwe gasleverancier. Een meerderheid in de Kamer vond dat te snel, waardoor de deadline eerst opschoof naar 1 januari 2023 en later nog eens met drie maanden, naar maart.